Güleryüz Partners Ortağı Avukat Tarık Güleryüz ‘Unutulma Hakkı’nı değerlendirdi: “İnternet hafızasından silinmek için ne yapmalıyım?”

Ulaşılmasını istemediğiniz bilgilerle bir ömür yaşamak zorunda değilsiniz!

İnternet arama sonuçlarında kendiniz ile ilgili çıkan haber, fotoğraf, görüntü, bilgi vb. üzere bilgilerin internet arama sonuçlarında yer almamasını isteme hakkınız olduğunu biliyor muydunuz?

Günümüz internet çağında, her türlü bilgi kayıt altına alınabiliyor ve bir defa kayıt altına alındıktan sonra süratli ve geniş paylaşım ağı sebebiyle ortadan kaldırılması epey güç hale geliyor. İnternet arama sonuçlarında yer alan bilgileriniz sebebi ile uğradığınız ziyanı kanıtlayabildiğiniz ve bu datalara kamunun ulaşmasında rastgele bir faydanın bulunmadığını ispatlayabildiğiniz takdirde “Unutulma Hakkı” talep edebileceğinizi söz eden Güleryüz Partners Ortağı Avukat Tarık Güleryüz, bu hakkı elde etmenin yollarını paylaştı.

İnternetin hayatımızın her alanına süratli bir halde girmesi, her türlü datanın saniyeler içerisinde kullanıcılara erişilebilir olması ve bir datanın yıllarca saklanabilmesi karşısında “unutulmak” yargı kararıyla da kabul edilen bir hak olarak gündeme geldi. Pekala yasal olarak ‘Unutulma Hakkı’ biçiminde söz edilen bu hak nedir, hangi şartlarda talep edilebilir ve bu hakkı elde etmek için ne yapmanız gerekir? Güleryüz Partners Ortağı Avukat Tarık Güleryüz, bireyin hayatını özgürce sürdürmesi ismine epeyce kıymet arz eden ‘Unutulma Hakkı’ konusunda yol gösterici bilgiler verdi.

Unutulma Hakkı: “Hayata pak bir sayfa açmak gibi”

Unutulma Hakkı’nın, “bireyin geçmişte hukuka uygun olarak yayılmış ve doğru nitelikteki bilgilerinin zamanın geçmesine bağlı olarak erişimden kaldırılmasını ya da gündeme getirilmemesini talep edebilmesi” olarak tanımlandığını tabir eden Güleryüz Partners Ortağı Avukat Tarık Güleryüz, “Unutulma hakkı, kişilik hakkı bedellerinin bir uzantısıdır ve özel ömrün korunması, kapalılığı ve kişinin onuru üzere kavramlarla yakından bağlantılıdır. Bireyin hayatına yine başlayabilmesi ve hayatına devam edebilmesi için hayati ehemmiyet taşımaktadır.Çünkü bu hak, bireylere yine başlama imkânı vermekle toplum vicdanı tarafından değerli bir rol oynamaktadır. Öteki bir tabirle pak bir sayfadan başlama imkanının sunulması, toplumsal bağışlayıcılığı da beraberinde getirmektedir” diye konuştu.

Bu hakkın aramasında, cürüm niteliği taşıyan bilgilere erişimin engellenmesinin, hatanın caydırıcılığını azalttığı tarafında tenkitlerin de epey fazla olduğunu vurgulayan Avukat Güleryüz, “Bu noktada yapılacak değerlendirmede, unutulma hakkını ileri süren kişinin kaldırılmasını/silinmesini istediği datalar nedeniyle gördüğü zararın kamuoyunun haber alma hakkına ağır basıp basmadığının tartılması, her bir somut olay özelinde kamu menfaati ile kişilik hakları ortasındaki hassas istikrarın gözetilmesi gerekmektedir. Bu açıdan baktığımızda unutulma hakkı tabir ve basın özgürlüğünü belirli ölçülerde sınırlamaktadır” dedi.

Emsal dava dönüm noktası oldu

Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın 2014 tarihli Google İspanya SL v. M.C.G. davası hakkında İspanya Yüksek Mahkemesi’ne bildirdiği görüş, hızlanarak genişleyen global data akışında, kişilik haklarının korunması bakımından bir dönüm noktası olduğunu aktaran Güleryüz, “Divan, arama motorlarının yükümlülüklerini değerlendirdiği üzere, unutulma hakkının uygulanmasına ait de değerli bir adım atmıştır. Bahse husus davada özetle, Google’a ismini yazması ile arama sonuçlarında çıkan haber kontaklarının kaldırılmasını talep eden bir avukatın bu haberlerin ekonomik olarak işlerini olumsuz etkilediği argümanı yer almaktadır. Divan, somut olayın üzerinden 16 yılın geçtiğini ve kamu tarafından kelam konusu bilgilere ulaşılmasında rastgele bir üstün faydanın bulunmadığı ve data öznesi müracaatçı avukatın bahse mevzu içeriklerin kaldırılmasını talep etmekte haklı menfaati bulunduğu istikametinde karar vermiştir” biçiminde konuştu. Güleryüz, Türk Anayasa Mahkemesinin ise unutulma hakkının kıymetlendirilmesine ait bir davada, yayın içeriği, yayında kalma mühleti, yenilik, kamu faydasına katkı, habere bahis kişinin ünlü biri olup olmadığı halinde esas kriterler belirttiğini vurguladı.

Başvuruların 46,2’si olumlu sonuçlanmış

İstenmeyen bir datanın kaldırılması gayesiyle data sorumlusuna müracaatta bulunmanın en süratli karşılık veren muhafaza sistem olduğunu söyleyen Avukat Güleryüz, kelamlarına şöyle devam etti: “Google’ın yayımladığı rapora nazaran, 2014-2020 ortasında içerik kaldırma taleplerinden 46,2’si olumlu sonuçlandırılmış ve kelam konusu içerikler Google’dan kaldırılmıştır. İçerik kaldırma müracaatına ait formda, ilgili bilginin unutulma hakkını hangi tarafıyla ihlal ettiğinin ve buna ait sebeplerin açıklanması beklenmektedir. Müracaat sonrasında, kaldırma talebinin uygun olduğu kararına varılırsa ilgili data, arama sonuçlarından kaldırılacaktır. İçerik kaldırma talebi olumsuz sonuçlandığı takdirde ise, Şahsî Bilgilerin Korunması Kanunu uyarınca öncelikli olarak Şahsî Dataları Müdafaa Kurulu’na, sonrasında yargı makamlarına müracaattan oluşan bir müdafaa düzeneğin işletilebilmektedir. Ne var ki yargı makamları nezdindeki süreçlerin sonuçlanmasının bir epey vakit alması karşısında, unutulma hakkı bakımından beklenen muhafazayı sağlamaya elverişli ve aktif bir sistem olduğunu söylemek güçtür. Öte yandan unutulma hakkının uygulanış biçimi, kelam konusu bilginin ilgili siteden büsbütün silinmesini gerektirmeyip farklı düzeneklerle kişinin unutulma hakkı korunabilmektedir. Tabir ve basın özgürlüğü ile unutulma hakkı ortasındaki istikrar gözetilerek, anonimleştirme, deindeksleme yahut içerik kısıtlamaları üzere sistemler geliştirilmiştir.”

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı